Aktygrafia (monitoring snu)

Czym jest

Aktygraf to czujnik ruchu (akcelerometr) noszony zwykle na nadgarstku niedominującej ręki. Rejestruje aktywność ruchową w sposób ciągły, a zebrane dane są następnie analizowane algorytmicznie w celu klasyfikacji okresów snu i czuwania. Badanie prowadzi się zwykle przez 7–14 dni w codziennych warunkach, często z równoległym dzienniczkiem snu.

Jak działa

Algorytm wykorzystuje wzorce ruchu (bezruch = prawdopodobny sen) do estymacji parametrów snu: całkowitego czasu snu, latencji zaśnięcia, efektywności snu i liczby wybudzeń. Więcej kontekstu znajdziesz w artykule [Sen a zdrowe starzenie](/knowledge/sen-a-zdrowe-starzenie) oraz w haśle [Architektura snu](/encyklopedia/architektura-snu). Ważne zastrzeżenie: aktygrafia **nie rozróżnia faz snu** (lekki, głęboki, REM) z taką dokładnością jak polisomnografia — mimo że wiele urządzeń konsumenckich prezentuje wykresy „faz snu”.

Co można ocenić

• —Wzorce snu w czasie: całkowity czas snu, regularność pory zasypiania i wstawania, efektywność snu, fragmentację snu oraz rytm dobowy aktywności i odpoczynku.

Czego nie można ocenić

• —Faz snu z dokładnością polisomnografii, aktywności elektrycznej mózgu, epizodów bezdechu sennego, saturacji krwi ani przyczyn zaburzeń snu.

Kiedy może być pomocna

• —Użyteczna do oceny wzorców snu w czasie — regularności i całkowitego czasu snu — w warunkach domowych oraz w badaniach populacyjnych. Bywa stosowana w ocenie zaburzeń rytmu okołodobowego i bezsenności. Nie zastępuje polisomnografii w diagnostyce zaburzeń takich jak bezdech senny, gdzie potrzebna jest ocena specjalistyczna.

Jakie są ograniczenia

• —To pomiar pośredni: rejestruje ruch, nie aktywność mózgu. Może nie odróżnić bezruchu podczas czuwania (np. czytania w łóżku) od faktycznego snu, co prowadzi do zawyżania czasu snu. Dokładność rozróżniania faz snu jest ograniczona, a wyniki różnią się między modelami urządzeń i zastosowanymi algorytmami — dane z dwóch różnych urządzeń nie są bezpośrednio porównywalne.

Jak interpretować wynik

Wyniki najlepiej czytać jako trend z wielu dni, nie jako pojedynczą noc. Największą wartość ma tu regularność pór snu i stabilność całkowitego czasu snu, a nie dokładna liczba minut danej fazy. Utrzymujące się problemy ze snem warto omówić z lekarzem.

Co mówi nauka